Sự khác nhau giữa thanh tra và kiểm tra

Ngày đăng: 21/06/2017  - Lượt xem: 362

Giữa hoạt động thanh tra và kiểm tra có mối quan hệ chặt chẽ, gần gũi và có nhiều điểm giao thao nhau. Bởi vì kiểm tra và thanh ra đều là những công cụ quan trọng của hoạt động quản lý nhà nước. Qua thanh tra, kiểm tra, các cơ quan quản lý nhà nước có thể phân tích, đánh giá, theo dõi quá trình thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ quản lý đề ra. Tuy nhiên, hoạt động thanh tra và kiểm tra có những điểm khác biệt dưới đây:

Thứ  nhất, về chủ thể tiến hành: Giữa kiểm tra và thanh tra có một mảng giao thoa về chủ thể, đó là Nhà nước. Nhà nước tiến hành cả hoạt động thanh tra và kiểm tra. Tuy nhiên, chủ thể của kiểm tra rộng hơn của thanh tra rất nhiều. Trong khi chủ thể tiến hành thanh tra phải là Nhà nước, thì chủ thể tiến hành kiểm tra có thể là Nhà nước hoặc có thể là chủ thể phi nhà nước. 

Thứ hai, thanh tra và kiểm tra khác nhau ở cơ chế hoạt động. Xét về tính độc lập tương đối của hệ thống cơ quan thanh tra cho thấy, hoạt động thanh tra là xem xét, đánh giá từ bên ngoài (theo chiều ngang) vào hoạt động của đối tượng thanh tra. Còn hoạt động kiểm tra được thực hiện bởi cơ quan chuyên môn cấp trên trong cùng hệ thống chuyên môn, nghiệp vụ với đơn vị cấp dưới (theo chiều dọc).

Thứ ba, hoạt động thanh tra là hoạt động chuyên trách, mang tính nghề nghiệp, được điều chỉnh bởi pháp luật (Điều 6 Luật thanh tra năm 2010). Cơ quan thanh tra được thành lập trong các cơ quan thuộc bộ máy nhà nước để thực hiện chức năng, nhiệm vụ thanh tra.

Hoạt động kiểm tra không mang tính chuyên trách, mọi chủ thể quản lý cấp trên đều là chủ thể của kiểm tra, mọi đối tượng của quản lý đều là đối tượng của kiểm tra. Kiểm tra là hoạt động thường xuyên của cơ quan, của thủ trưởng cơ quan cấp trên đối với cơ quan, cán bộ cấp dưới hoặc thuộc quyền quản lý. Ví dụ như VKSND các huyện, thị là đối tượng kiểm tra của VKSND tỉnh.

Thứ tư, về phương pháp tiến hành: Với mục đích rõ ràng hơn, rộng hơn, khi tiến hành thanh tra, đoàn thanh tra cũng áp dụng những biện pháp nghiệp vụ sâu hơn, đi vào thực chất đến tận cùng của vấn đề như: xác minh, thu thập chứng cứ, đối thoại, chất vấn, giám định... 

Thứ năm, về thời gian tiến hành: Trong hoạt động thanh tra thường có nhiều vấn đề phải xác minh, đối chiếu rất công phu, nhiều mối quan hệ cần được làm rõ, cho nên phải sử dụng thời gian nhiều hơn so với kiểm tra. 

Thứ sáu, về thẩm quyền xử lý, nếu qua hoạt động kiểm tra thấy đối tượng của kiểm tra có sai phạm, tồn tại  hoặc chưa thực hiện đúng các quy định của ngành thì người kiểm tra có thể hướng dẫn “uốn nắn” nghiệp vụ, thông báo rút kinh nghiệm, yêu cầu khắc phục, sửa chữa.

Nhưng hoạt động thanh tra không có chức năng này mà trên cơ sở hành lang pháp lý quy định về chức trách nhiệm vụ của đối tượng thanh tra để đánh giá, kết luận về kết quả công tác của đối tượng thanh tra, nếu đối tượng thanh tra có hành vi vượt giới hạn hành lang pháp lý đó thì thanh tra không hướng dẫn mà yêu cầu xử lý trách nhiệm người vi phạm.

Tác giả: Nguyễn Tư - Nguồn: Phòng Thanh tra, Viện KSND tỉnh Vĩnh Phúc - Số lần được xem: 362

Tin bài cùng chuyên mục


Liên kết website