Các trường hợp được trợ giúp pháp lý theo quy định của Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017

Ngày đăng: 07/08/2017  - Lượt xem: 654

Ngày 20/6/2017, tại kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa XIV đã thông qua Luật Trợ giúp pháp lý số 11/2017/QH14, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2018, thay thế Luật Trợ giúp pháp lý số 69/2006/QH11. Đây là một trong những đạo luật được ban hành nhằm thể chế hóa các quy định của Hiến pháp năm 2013 về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân. Trong đó có quy định về đối tượng được trợ giúp pháp lý và trách nhiệm của các cơ quan tiến hành tố tụng trong việc bảo đảm quyền được trợ giúp pháp lý cho các đối tượng thuộc diện được trợ giúp pháp lý trong các lĩnh vực tố tụng hình sự, dân sự, hành chính và thi hành tạm giữ, tạm giam theo quy định của pháp luật.

Theo quy định tại Điều 7 Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017, có 14 đối tượng thuộc diện được trợ giúp pháp lý trong các hoạt động tố tụng hình sự, dân sự, hành chính và thi hành tạm giữ, tạm giam, gồm: (1) Người có công với cách mạng; (2) Người thuộc hộ nghèo; (3) Trẻ em; (4) Người dân tộc thiểu số cư trú ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; (5) Người bị buộc tội từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi; (6) Người bị buộc tội thuộc hộ cận nghèo; (7) Cha đẻ, mẹ đẻ, vợ, chồng, con của liệt sĩ và người có công nuôi dưỡng khi liệt sĩ còn nhỏ có khó khăn về tài chính; (8) Người nhiễm chất độc da cam có khó khăn về tài chính; (9) Người cao tuổi có khó khăn về tài chính; (10) Người khuyết tật có khó khăn về tài chính; (11) Người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi là bị hại trong vụ án hình sự có khó khăn về tài chính; (12) Nạn nhân trong vụ việc bạo lực gia đình có khó khăn về tài chính; (13) Nạn nhân của hành vi mua bán người theo quy định của Luật Phòng, chống mua bán người có khó khăn về tài chính; (14) Người nhiễm HIV có khó khăn về tài chính.

So với quy định tại Điều 10 Luật Trợ giúp pháp lý năm 2006 và các văn bản hướng dẫn thi hành quy định có 6 nhóm đối tượng thuộc diện được trợ giúp pháp lý thì Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017 đã mở rộng hơn đối tượng thuộc diện được trợ giúp pháp lý nhằm bảo đảm thực hiện tốt quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân đã được ghi nhận trong Hiến pháp năm 2013. Đồng thời khắc phục những hạn chế, bất cập của Luật Trợ giúp pháp lý năm 2006; hiện thực hóa chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước về các chính sách xóa đói, giảm nghèo, đền ơn đáp nghĩa, dân tộc; yêu cầu của Công ước quốc tế về các quyền dân sự, chính trị năm 1966 và các điều ước quốc tế liên quan khác mà Việt Nam là thành viên; bảo đảm sự phù hợp, đồng bộ với Luật Người khuyết tật năm 2010; Luật Phòng, chống mua bán người năm 2011; Luật Trẻ em năm 2016…Trong đó, có 02 đối tượng được kế thừa từ Luật Trợ giúp pháp lý năm 2006 là người thuộc hộ nghèo và người có công với cách mạng; 02 đối tượng được kế thừa và mở rộng là trẻ em không nơi nương tựa thành tất cả trẻ em, người dân tộc thiểu số "cư trú" tại các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn (thay “thường trú” bằng “cư trú”); bổ sung 02 nhóm là: người bị buộc tội từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi (thuộc trường hợp cơ quan tiến hành tố tụng phải chỉ định người bào chữa theo quy định tại Điều 76 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015) và người bị buộc tội thuộc hộ cận nghèo để bảo đảm chính sách hình sự đối với các nhóm đối tượng này; quy định mới việc trợ giúp pháp lý đối với 08 nhóm người có khó khăn về tài chính (khoản 7 Điều 7), gồm: (1) Cha đẻ, mẹ đẻ, vợ, chồng, con của liệt sĩ và người có công nuôi dưỡng khi liệt sĩ còn nhỏ; (2) Người nhiễm chất độc da cam; (3) Người cao tuổi; (4) Người khuyết tật; (5) Người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi là bị hại trong vụ án hình sự; (6) Nạn nhân trong vụ việc bạo lực gia đình; (7) Nạn nhân của hành vi mua bán người theo quy định của Luật Phòng, chống mua bán người và (8) Người nhiễm HIV.

Điều luật cũng quy định Chính phủ là cơ quan có trách nhiệm quy định chi tiết điều kiện khó khăn về tài chính của người được trợ giúp pháp lý phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ. Vì vậy, để triển khai thực hiện tốt các quy định của Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017, từ nay đến ngày 01/01/2018 (ngày Luật này có hiệu lực thi hành), Chính phủ phải có văn bản quy định cụ thể, chi tiết điều kiện khó khăn về tài chính của người được trợ giúp pháp lý./. 

Tác giả: Trịnh Duy Tám - Nguồn: Phòng 10, Viện KSND tỉnh Vĩnh Phúc - Số lần được xem: 654


Liên kết website