Kháng nghị bảo vệ quyền lợi của người thứ ba ngay tình trong giao dịch dân sự vô hiệu

Ngày đăng: 11/05/2018  - Lượt xem: 78

Thông qua công tác kiểm sát, VKSND tỉnh Vĩnh Phúc đã kháng nghị hủy Bản án sơ thẩm số 04 ngày 30/3/2018 của TAND thành phố Vĩnh Yên về giải quyết tranh hấp yêu cầu tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất vô hiệu giữa ông Cao Thế Khiển, bà Trần Thị Oanh và ông Cao Văn Pho, bà Lê Thị Hương vô hiệu do có vi phạm về nội dung và tố tụng.

Theo kháng nghị của VKS, năm 1991, vợ chồng ông Cao Thế Khiển và bà Trần Thị Oanh được Ủy ban nhân dân thị xã Vĩnh Yên cấp 01 ô đất diện tích 90m2 ở khu dân cư hồ Canh Nông, xã Định Trung, thị xã Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc (nay thuộc số 302, đường Hùng Vương, phường Tích Sơn, thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc). Năm 1993, vợ chồng ông xây 01 nhà mái bằng trên đất. Năm 1994, ông Khiển cho vợ chồng em trai là ông Cao Văn Pho và bà Lê Thị Hương đến ở nhờ; ngày 14/5/2003, vợ chồng ông Khiển làm hợp đồng chuyển nhượng nhà, đất cho vợ chồng ông Pho, có chứng thực của Ủy ban nhân dân phường Tích Sơn. Ngày 7/5/2004, hộ ông Pho được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; Năm 2007, ông Pho đã sửa nhà và xây thêm một phòng tầng 2. Ngày 23/10/2014, vợ chồng ông Pho, bà Hương làm hợp đồng chuyển nhượng nhà, đất cho anh Dương Văn Biên và chị Nguyễn Thị Lan tại Văn phòng công chứng Anh Minh, giá chuyển nhượng 1.875.000.000 đồng, sau đó anh Biên cải tạo lại nhà và sử dụng đến nay nhưng chưa được cấp sổ đỏ.

Theo ông Khiển, việc chuyển nhượng nhà, đất là để vợ chồng ông Pho nhập hộ khẩu về thành phố Vĩnh Yên. Hợp đồng này, bà Oanh vợ ông không ký. Kết luận giám định xác định chữ ký trong hợp đồng không phải của bà Oanh. Theo ông Pho và bà Hương, vợ chồng ông Khiển đã chuyển nhượng nhà và đất, ông bà đã sửa nhà, được cấp sổ đỏ và sử dụng hơn 10 năm nay. Trong hợp đồng không ghi giá tiền nhưng thực tế ông bà đã trả cho ông Khiển 55.000.000 đồng và tiền công ông Pho trông coi công trình xây dựng nhà cho ông Khiển 02 năm ở Điện Biên và Hà Nội.

Bản án sơ thẩm số 04/2018/DSST ngày 30/3/2018 của Tòa án nhân dân thành phố Vĩnh Yên xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, tuyên bố cả hai hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất nêu trên vô hiệu. Hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho hộ ông Cao Văn Pho. Buộc ông Pho và bà Hương thanh toán cho anh Biên, chị Lan tiền nhà, đất là 2.230.678.580 đồng. Buộc anh Biên và chị Lan trả đất, nhà cho ông Khiển, bà Oanh. Ông Khiển và bà Oanh tự nguyện thanh toán cho anh Biên, chị Lan số tiền sửa nhà 197.152.000 đồng.

Với nội dung vụ án và quyết định giải quyết nêu trên, kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh xác định Tòa án cấp sơ thẩm có những vi phạm như sau:

Về thu thập chứng cứ: Nguồn gốc nhà, đất tại số 302, đường Hùng Vương, phường Tích Sơn, thành phố Vĩnh Yên là tài sản chung của vợ chồng ông Khiển, bà Oanh nhưng khi lập hợp đồng chuyển nhượng cho vợ chồng ông Pho, bà Hương ngày 4/5/2003, bà Oanh không ký vào hợp đồng, vi phạm quyền định đoạt tài sản chung vợ chồng nên Tòa án xác định hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng nhà, đất này vô hiệu là có căn cứ. Tuy nhiên, khi giải quyết hậu quả của hợp đồng vô hiệu, do hợp đồng không ghi giá trị chuyển nhượng, nhưng ông Pho và bà Hương trình bày đã trả cho ông Khiển 55.000.000 đồng và tiền công ông Pho trông coi công trình xây dựng cho ông Khiển 02 năm. Tòa án sơ thẩm chỉ căn cứ vào lời khai của ông Khiển và vợ chồng ông Pho nên không có cơ sở xác định giá trị chuyển nhượng của hợp đồng này, do vậy không có căn cứ để giải quyết hậu quả hợp đồng vô hiệu. Quá trình kiểm sát bản án sơ thẩm, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc đã thu thập được tài liệu từ các anh em ruột của ông Khiển và ông Pho xác nhận, việc vợ chồng ông Pho đã thanh toán tiền nhà, đất và công ông Pho làm thuê cho ông Khiển.

Về xác định lỗi của chủ thể giao dịch dân sự vô hiệu: Khi tuyên bố hai hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng nhà, đất trên vô hiệu, Tòa án cấp sơ thẩm xác định vợ chồng ông Pho, bà Hương phải chịu lỗi toàn bộ phần thiệt hại của hai hợp đồng trên. Còn ông Khiển không phải chịu lỗi khi hợp đồng vô hiệu là không đúng quy định tại khoản 4 Điều 131 BLDS 2015, vì ông Khiển đã ký vào hợp đồng và ký vào tờ khai nộp thuế chuyển quyền sử dụng đất tại cơ quan thuế ngày 20/5/2003, nay ông Khiển đề nghị tuyên hợp đồng vô hiệu là có một phần lỗi của ông. Cần xác định mức độ lỗi của các đương sự khi giải quyết hậu quả của hợp đồng vô hiệu để phân định trách nhiệm bồi thường thiệt hại.

Về việc bảo vệ quyền lợi của người thứ ba ngay tình khi giao dịch dân sự vô hiệu: Tòa án cấp sơ thẩm tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng nhà, đất ngày 14/5/2003 giữa ông Khiển và vợ chồng ông Pho vô hiệu là có căn cứ nhưng Tòa án căn cứ vào hợp đồng trên vô hiệu để tuyên hợp đồng giữa vợ chồng ông Pho và vợ chồng anh Biên giao kết ngày 23/10/2014 vô hiệu là không đúng quy định tại khoản 2, 3 Điều 133 BLDS 2015, vì giao dịch chuyển nhượng giữa vợ chồng ông Pho và vợ chồng anh Biên là thiện chí, ngay tình và công khai. Tài sản chuyển nhượng là quyền sử dụng đất và nhà ở đã được ông Pho, bà Hương đăng ký và được Ủy ban nhân dân thị xã Vĩnh Yên cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất năm 2004. Anh Biên và chị Lan sau khi nhận chuyển nhượng đã sửa chữa và sử dụng nhà đất từ đó đến nay. Như vậy, quyền lợi của anh Biên, chị Lan được pháp luật bảo vệ, trường hợp này ông Khiển không có quyền đòi lại tài sản. Tòa án tuyên hợp đồng chuyển nhượng này vô hiệu, buộc anh Biên trả lại đất và nhà cho ông Khiển là không đúng quy định của BLDS 2015 về bảo vệ quyền lợi của người thứ ba ngay tình trong giao dịch dân sự.

Tác giả: Mầu Mai Quyên - Nguồn: Phòng 9, Viện KSND tỉnh Vĩnh Phúc - Số lần được xem: 78

Tin bài cùng chuyên mục


Liên kết website