Không nên quy định cụ thể các điều kiện được đặc xá trong dự thảo Luật đặc xá năm 2018

Ngày đăng: 22/08/2018  - Lượt xem: 181

  Đặc xá là sự khoan hồng đặc biệt của Nhà nước đối với người bị kết án tù có thời hạn, tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn, đồng thời khuyến khích người phạm tội ăn năn hối cải, tích cực học tập, lao động cải tạo để được hưởng sự khoan hồng của nhà nước, trở thành người có ích cho xã hội.

Tổng kết thực tiễn trên 10 năm thi hành Luật Đặc xá năm 2007 cho thấy, nhiều qui định của luật không còn phù hợp, cần phải sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với tư tưởng của Hiến pháp năm 2013 là bảo vệ và đề cao quyền con người, quyền công dân. Thể chế hóa các quy định của Hiếp pháp năm 2013, trong thời gian qua, Quốc hội cũng đã lần lượt thông qua nhiều luật, bộ luật có liên quan đến đặc xá như Bộ luật hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015, Luật thi hành tạm giữ, tạm giam năm 2015… Trong đó có nhiều quy định mới về đặc xá nên đòi hỏi phải sửa đổi, bổ sung Luật Đặc xá năm 2007 để bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật.

 Khi nghiên cứu sửa đổi Luật đặc xá năm 2007, một trong những vấn đề được đặc biệt quan tâm là điều kiện để được đặc xá. Việc sửa đổi điều kiện đặc xá phải đặt trong bối cảnh Bộ luật hình sự năm 2015 (sửa đổi bổ sung năm 2017) về chế định tha tù trước thời hạn có điều kiện (quy định tại Điều 66 và Điều 106). Theo đó, chế định này được thực hiện thường xuyên mỗi năm 3 đợt.  Khoản 1 Điều 10 của dự thảo Luật đặc xá quy định nhiều điều kiện cụ thể của đặc xá cơ bản giống điều kiện tha tù trước thời hạn có điều kiện trong Bộ luật hình sự năm 2015. Nếu giữ như quy định trong dự thảo luật hoặc theo hướng quy định cụ thể hơn thì sẽ dẫn tới trùng lặp về chính sách do các đối tượng đủ điều kiện để được xét đặc xá thì một phần đã được Tòa án tha tù trước thời hạn có điều kiện, đối tượng còn lại để xét đặc xá là những người không đủ một điều kiện để được xét tha tù trước thời hạn là “Trường hợp không phải phạm tội lần đầu” và những người không được xét để tha tù trước thời hạn có điều kiện (điểm a khoản 2 Điều 66) như người bị kết án về một tội quy định trong chương 13 (các tội xâm phạm an ninh quốc gia); chương 26 (các tội phá hoại hòa bình); Điều 299 (tội khủng bố); người bị kết án 10 năm tù trở lên về một trong các tội quy định tại chương 14 (các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm) do lỗi cố ý hoặc người bị kết án 7 năm tù trở lên đối với các tội Cướp tài sản (Điều 168); Bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản (Điều 169); Sản xuất trái phép chất ma túy (Điều 248); Mua bán trái phép chất ma túy (Điều 251); Chiếm đoạt chất ma túy (Điều 252) và đã chấp hành ít nhất 2/3 thời gian chấp hành án phạt tù.

                      Đ/c Ngô Khương Tuyến, Phó Viện trưởng VKSND tỉnh trao quyết định tha tù trước thời hạn

                   có điều kiện đợt 1 năm 2018 cho phạm nhân đang chấp hành án tại Trại tạm giam Công an tỉnh

Như vậy, nếu trong năm đó vừa có đặc xá, vừa có tha tù trước thời hạn thì sẽ gây tâm lý xáo trộn đối với những người được tha tù trước thời hạn có điều kiện vì họ cũng đồng thời có đủ điều kiện để được xét đặc xá. Theo quy định, trường hợp được đặc xá thì họ trở thành người công dân bình thường, còn trường hợp được tha tù trước thời hạn có điều kiện thì sau khi được tha tù họ vẫn phải chịu sự giám sát của cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong thời gian thử thách, nếu vi phạm họ buộc phải trở lại chấp hành án phạt tù thời gian còn lại.

 Ngược lại, nếu sửa đổi theo hướng quy định nới lỏng hơn điều kiện đặc xá so với tha tù trước thời hạn thì sẽ không khắc phục được tình trạng đặc xá với số lượng lớn như thời gian vừa qua. Do đó, trong khi nhà nước ta đang có đồng thời nhiều chính sách khoan hồng đối với người bị kết án phạt tù thì để quán triệt đúng quan điểm đặc xá là sự khoan hồng đặc biệt của nhà nước và khắc phục được những hạn chế nêu trên, dự thảo luật cần sửa đổi theo hướng: Không quy định cụ thể trong luật các điều kiện được đề nghị đặc xá mà dành cho Chủ tịch nước quyền quyết định trong từng lần xét đặc xá sau khi đã cân nhắc đầy đủ các yếu tố về chính trị - xã hội, đối nội, đối ngoại, tình hình tội phạm. Quy định như vậy sẽ khắc phục được việc trong dự thảo quy định về điều kiện bắt buộc đã chấp hành xong hình phạt bổ sung là phạt tiền, án phí, bồi thường thiệt hại hoặc nghĩa vụ dân sự khác đối với mọi tội phạm và sẽ có sự lựa chọn, phân hóa đối với các trường hợp người bị kết án về một tội quy định trong chương 13 (các tội xâm phạm an ninh quốc gia); chương 26 (các tội phá hoại hòa bình); Điều 299 (tội khủng bố); người bị kết án 10 năm tù trở lên về một trong các tội quy định tại chương 14 (các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm) do lỗi cố ý hoặc người bị kết án 7 năm tù trở lên đối với các tội Cướp tài sản (Điều 168); Bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản (Điều 169); Sản xuất trái phép chất ma túy (Điều 248); Mua bán trái phép chất ma túy (Điều 251); Chiếm đoạt chất ma túy (Điều 252) cho phù hợp tình hình của đất nước và yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm.

Tác giả: Nguyễn Việt Vương - Nguồn: Phòng 8, Viện KSND tỉnh Vĩnh Phúc - Số lần được xem: 181

Tin bài cùng chuyên mục


Liên kết website