Thực trạng,giải pháp nâng cao hiệu quả công tác khám nghiệm hiện trường trong các vụ án hình sự tại huyện Bình Xuyên

Ngày đăng: 12/06/2020  - Lượt xem: 723

Công tác khám nghiệm hiện trường có vai trò quan trọng giúp cho việc điều tra, xử lý vụ việc, vụ án hình sự bảo đảm có căn cứ, đúng pháp luật. Nhưng thực tiễn quá trình thực hiện còn có lúc, có việc bị các cơ quan tiến hành tố tụng xem nhẹ gây khó khăn cho việc giải quyết vụ án. Từ thực tiễn công tác của mình, tác giả bài viết đã đánh giá thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng công tác này ở địa phương.

Hiện trường là nơi xảy ra vụ việc và lưu giữ những dấu vết, nguồn chứng cứ vật chất quan trọng đối với bất kì một vụ việc nào. Mỗi hành vi được thực hiện đều có thể gây ra những tác động lên thế giới vật chất xung quanh. Công tác khám nghiệm hiện trường do Điều tra viên chủ trì thực hiện nhằm thu thập được các giấu vết, vật chứng… để lại hiện trường, lànhững căn cứ quan trọng giúp Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát khám phá được sự thật vụ án, xác định có hay không có dấu hiệu tội phạm để xem xét quyết định khởi tố hay không khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can.

Để bảo đảm công tác khám nghiệm hiện trường được tuân thủ đúng quy định của pháp luật, việc phát hiện, ghi nhận, thu thập, bảo quản các dấu vết, vật chứng được đầy đủ, toàn diện, khách quan, pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam quy địnhĐiều tra viên của Cơ quan điều tra chủ trì khám nghiệm hiện trường, Kiểm sát viên của Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp có nhiệm vụ, quyền hạn kiểm sát khám nghiệm hiện trường. Thực hiện tốt công tác này còn giúp cho việc điều tra, truy tố, xét xử các vụ án hình sự đạt hiệu quả, chất lượng cao.Những năm qua, các vụ án hình sự trên địa bàn huyện Bình Xuyên cơ bản được điều tra, truy tố, xét xử kịp thời, không có án oan sai, đã tạo niềm tin trong nhân dân, góp phần ổn định trật tự, an toàn xã hội trọng địa bàn.

Tuy nhiên,công tác khám nghiệm hiện trường các vụ việc hình sự trên địa bàn huyện vẫn còn nhiều thiếu sót, vi phạm,các vụ án khi khởi tố, phê chuẩn khởi tố, truy tố, xét xử còn thiếu căn cứ phải bổ sung và các vụ án phảitrả hồ sơ giữa các cơ quan tiến hành tố tụng huyện Bình Xuyên còn xảy ra là do thiếu sót trong công tác khám nghiệm(chiếm tới 80%). Điều đáng nói, trong các thiếu sót của Điều tra viên về thu thập chứng cứ trong khám nghiệm hiện trường thì Kiểm sát viên khi kiểm sát khám nghiệm hiện trường cũng không phát hiện được để yêu cầu bổ sung, khắc phục.

Qua xem xét, đánh giá các vụ án hình sự có khám nghiệm hiện trường đã giải quyết thời gian qua ở Bình Xuyên thấy, những tồn tại, vi phạm chủ yếu là do Điều tra viên chưa được chú ý và có phần xem nhẹ công tác khám nghiệm hiện trường. Thông thường,khi điều tra xử lý vụ việc, điều tra viên chỉ chú ý vào người biết việc… để làm chứng cứ mà coi nhẹ các dấu vết, vật chứng thu được tại hiện trường. Do đó,trong quá trình khám nghiệm hiện trường, thường chỉ chú trọng vào các dấu vết đặc trưng của từng loại hiện trường, dẫn đến khi thu thập dấu vết, vật chứng đã bỏ lọt, bỏ sót nhiều dấu vết, thậm chí bỏ sót những dấu vết quan trọng để chứng minh rõ vụ việc. Ngược lại, có trường hợp việc thu lượm dấu vết mẫu vật một cách tràn lan, thiếu định hướng, gây khó khăn cho công tác đánh giá chứng cứ và công tác giám định sau này.

Nguyên nhân của những tồn tại, thiếu sót là do cán bộ được phân công khám nghiệm hiện trường của CQĐT và VKSND huyện Bình Xuyên còn hạn chế về chuyên môn, đặc biệt đội ngũ cán bộ kỹ thuật hình sự họ là cán bộ điều tra kiêm nhiệm, ít được đào tạo chuyên môn; do nhận thức của một số điều tra viên, kiểm sát viên cũng như cán bộ kỹ thuật hình sự chỉ xem đây là biện pháp hỗ trợ hơn là biện pháp điều tra tố tụng hình sự, mặc dù hoạt động khám nghiệm hiện trường đã được Bộ luật Tố tụng hình sự quy định riêng tại Điều 201. Hơn nữa, việc kiểm tra của lãnh đạo về các yêu cầu pháp luật, nghiệp vụ trong hoạt động của cấp dưới chưa đầy đủ dẫn tới sự tùy tiện và mang nặng hình thức trong hoạt động của lực lượng khám nghiệm hiện trường; công tác bảo vệ hiện trường chưa tốt, chưa kịp thời dẫn đến nhiều vụ việc hiện trường bị xáo trộn, gây khó khăn cho việc xác định chính xác các dấu vết và thu lượm được đầy đủ các dấu vết, vật chứng tại hiện trường.

Để khắc phục tình trạng này,Viện kiểm sát nhân dân huyện Bình Xuyên đã xây dựng chuyên đề Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả công tác khám nghiệm hiện trường trong các vụ án hình sự”, đồng thời phối hợp với CQĐT Công an huyện Bình Xuyên tổ chức hội nghị tọa đàm để toàn thể lãnh đạo, điều tra viên, kiểm sát viên và cán bộ kỹ thuật hình sự của 02 cơ quan cùng trao đổi, học tập nâng cao trình độ chuyên môn trong công tác khám nghiệm hiện trường. Một số vụ việc khám nghiệm hiện trường, Lãnh đạo CQĐT và VKS trực tiếp tham gia để hướng dẫn thực tế cho Điều tra viên, Kiểm sát viên và cán bộ kỹ thuật hình sự về phương pháp khám nghiệm, cách xác định vị trí dấu vết, cách thu lượm và bảo quản dấu vết, vật chứng, việc vẽ sơ đồ, lập biên bản khám nghiệm hiện trường… từ đó Điều tra viên, Kiểm sát viên và cán bộ kỹ thuật hình sự có thêm kiến thức thực tiễn, đây là giải pháp đào tạo tại chỗ nhằm khắc phục những tồn tại, thiếu sót trong công tác khám nghiệm hiện trường.

Về công tác bảo vệ hiện trường: Xác địnhbảo vệ hiện trường là việc sử dụng các lực lượng, biện pháp và các phương tiện phù hợp nhằm giữ nguyên trạng của hiện trường nói chung, các dấu vết, vật chứng có ở hiện trường nói riêng cũng như phát hiện, ghi nhận những thông tin, thay đổi ở hiện trường có liên quan đến vụ việc đã xảy ra. Do đó đểlàm tốt công tác bảo vệ hiện trường, Lãnh đạo VKSND huyện Bình Xuyên đã yêu cầu Lãnh đạo Cơ quan điều tra Công an huyện quán triệt đến Công an các xã, thị trấn về nhiệm vụ bảo vệ hiện trường ban đầuđể Công an xã, thị trấn hiểu rõ mục đích, ý nghĩa và những vấn đề khác có liên quan đến công tác bảo vệ hiện trường.

Tăng cường sự phối hợp giữa các lực lượng tham gia khám nghiệm hiện trường và với các lực lượng nghiệpvụ khác. Phối hợp hoạt động giữa các lực lượng này là yếu tố quan trọng dẫn tới sự thành công của một cuộc khám nghiệm. Từ đó Lãnh đạo CQĐT và VKS đã quán triệt, chỉ đạo giao bộ phận kỹ thuật hình sự là lực lượng tiến hành khám nghiệm hiện trường, còn điều tra viên là người chủ trì cuộc khám nghiệm, do đó để tránh tình trạng các cán bộ khám nghiệm không chủ động được kế hoạch khám nghiệm thì cần có sự trao đổi thông tin cần thiết giữa hai lực lượng này. Đại diện Viện kiểm sát tham gia vào qua trình khám nghiệm hiện trường là bắt buộc, mà trực tiếp là kiểm sát viên phải thực hiện tốt chức năng kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong khám nghiệm hiện trường, bảo đảm cho việc khám nghiệm tuân thủ đúng các quy định của pháp luật./.

Tác giả: Trần Minh Châu Viện KSND huyện Bình Xuyên - Nguồn: - Số lần được xem: 723

Tin bài cùng chuyên mục


Liên kết website