Không nộp án phí hình sự sẽ không được xóa án tích?

Ngày đăng: 20/07/2021  - Lượt xem: 25

Do quy định pháp luật chưa có sự thống nhất nên trong thực tiễn áp dụng pháp luật có thể xảy ra tình huống người bị kết án phạt tiền (hình phạt chính) không thực hiện hình phạt mà chỉ nộp án phí vẫn được xóa án tích; ngược lại người thực hiện xong phần hình phạt chính (phạt tiền) nhưng không nộp án phí lại không được xóa án tích.

Vừa qua, Tòa án nhân dân thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh phúc đã xét xử bị cáo Nguyễn Đức Hvề tội “Tàng trữ trái phép chất ma túy” theo điểm o khoản 2 Điều 249 Bộ luật hình sự(BLHS)với tình tiết định khung tăng nặng “Tái phạm nguy hiểm”và tuyên phạt H 05 năm tù.

Trước đó, Nguyễn Đức H có 01 tiền án: Tại Bản án hình sự sơ thẩm số 152/2007/HSST ngày 28/11/2007 của Tòa án nhân dân Quận 3, thành phố Hồ Chí Minh phạt H 02 năm 06 tháng tù về tội “Cố ý gây thương tích” với tình tiết tăng nặng “tái phạm”. Buộc H phải chịu 50.000 đồng án phí hình sự sơ thẩm. Bị cáo H kháng cáo. Tại Bản án hình sự phúc thẩm số 152/2008/HSPT ngày 24/3/2008 của Tòa án nhân dân thành phố Hồ Chí Minh xét xử“Không chấp nhận kháng cáo”. Buộc H phải chịu 50.000 đồng án phí hình sự phúc thẩm.Ngày 02/10/2009, H chấp hành xong hình phạt tù trở về địa phương. Đến nay, H chưa nộp án phí hình sự sơ thẩm và án phí hình sự phúc thẩm.Qua xác minh, Cơ quan thi hành án dân sự Quận 3, thành phố Hồ Chí Minh chưa thụ lý đối với khoản án phí sơ thẩm và phúc thẩm của H (không nêu rõ lý do).

Theo Nghị quyết số 01/2007/NQ-HĐTP ngày 02/10/2007 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn một số quy định của BLHS về thời hiệu thi hành bản án: “Thời hiệu thi hành bản án quy định tại Điều 55 của BLHS (Điều 60 BLHS 2015) là thời hiệu thi hành bản án hình sự về quyết định hình phạt. Đối với các quyết định về bồi thường thiệt hại, án phí và các quyết định khác về tài sản thì việc xác định thời hiệu thi hành bản án được thực hiện theo quy định của pháp luật về thi hành án dân sự”. Tuy nhiên,Luật Thi hành án dân sự (sửa đổi, bổ sung năm 2014) và Nghị định số 62/2015/NĐ-CP ngày 18/7/2015 của Chính Phủ không có điều luật nào quy định về thời hiệu thi hành án đối với phần án phí hình sự và các phần thi hành án chủ động (theo Điều 36 Luật THADS).

TạiCông văn số 64/TANDTC-PC ngày 03/4/2019 của Tòa án nhân dân tối cao “Thông báo kết quả giải đáp trực tuyến một số vướng mắc…”, có hướng dẫn tại Mục I, điểm 7: “Điều 70 của Bộ luật Hình sự quy định về các điều kiện đương nhiên được xóa án tích, trong đó có điều kiện: người bị kết án nếu từ khi chấp hành xong hình phạt chính hoặc hết thời gian thử thách của án treo, người đó đã chấp hành xong hình phạt bổ sung, các quyết định khác của bản án. Như vậy, Bộ luật Hình sự không quy định trường hợp loại trừ việc người bị kết án chưa chấp hành xong hình phạt bổ sung và các quyết định khác của bản án với bất kỳ lý do gì. Hơn nữa, pháp luật thi hành án dân sự quy định nhiều phương thức thi hành để người phải thi hành án có quyền lựa chọn như: Tự nguyện thi hành, thỏa thuận thi hành án hoặc nhờ thân nhân nộp thay”.

Vì vậy, theo Luật Thi hành án dân sự và giải đáp của Tòa án nhân dân tối cao, người phạm tội sẽ không được xóa án tích nếu không chấp hành xong hình phạt bổ sung và các quyết định khác của bản án,kể cả phần án phí hình sự (trừ trường hợp được miễn nghĩa vụ thi hành án theo Điều 61 Luật Thi hành án dân sự 2014). Còn đối với phần hình phạt chính thì có thời hiệu thi hành (theo Điều 60 BLHS 2015) và phần nghĩa vụ thi hành án theo yêu cầu (phần bồi thường, bồi hoàn, hoàn trả…) thì có thời hiệu thi hành (theo Điều 30 Luật Thi hành án dân sự 2014).

Nếu trường hợp người bị kết án bị áp dụng hình phạt chính là phạt tiền và phải chịu án phí hình sự, thì hình phạt tiền sẽ có thời hiệu thi hành là 05 năm,nếu trong thời gian đó người bị kết án không trốn tránh, không bị truy nã, không phạm tội mới. Còn phần án phí hình sự thì không áp dụng thời hiệu, mặc dù đây đều là khoản thi hành án chủ động. Do đó, nếu người bị kết án thi hành án xong phần án phí và không chấp hành án phần phạt tiền là hình phạt chính thì sau 06 năm đương nhiên được xóa án tích (theo khoản 3 Điều 70 BLHS); ngược lại, nếu người bị kết án chấp hành xong hình phạt chính là phạt tiền mà không chủ động chấp hành phần án phí thì không được xóa án tích. Đây là quy định còn bất cập của pháp luật cần được nghiên cứu để hướng dẫn hoặc sửa đổi, bổ sung trong thời gian tới, bảo đảm việc áp dụng pháp luật được thống nhất.

Tác giả: Mầu Mai Quyên – TP 7. - Nguồn: - Số lần được xem: 25


Liên kết website